Nói đến Huế người ta nghĩ đến bún bò , bánh bèo... Nhắc đến Hà Nội người ta nhớ Phở , chả cá , nem rán... Miền Tây thì có bún mắm , bún cá ...Nhưng khi đến Sài Gòn , người ta lại khá vất vả khi chọn cho mình một món ăn đặc thù ...Nhưng nghĩ lại đó chính là đặc thù của Sài Gòn . Vùng đất cởi mở , dung nạp tất cả những món ngon vật lạ khắp các miền đất nước ...đủ để cho những người con xa quê ở bất kỳ nơi nào cũng có cơ hội gợi nhớ về quê hương ...

Đi nhiều nơi , ăn nhiều món ...nhưng tôi luôn nghiệm ra một điều tất cả những món đó ăn ở Sài Gòn luôn luôn là ngon nhất .  

BÚN BÒ HUẾ


 

Chẳng biết vì sao gọi là bún bò khi ở Huế tôi ăn ở lề đường , nơi các o các mệ bán thì it khi thấy thịt bò ...chỉ có thịt heo ,giò heo, chả tôm , đôi khi là huyết ....nhưng vị của nó thì không thể nào quên được ...một chút ngọt ngào của xương , thóang hương nhẹ nhàng của ruốc và rau xắt nhỏ đầy vun trong rổ trước mặt đủ bạn cảm thấy đầy là món ăn ngon lành nhất của Huế

Vượt gần cả ngàn cây số , vào Sài Gòn , bún bò đã thay đổi một cách chóng mặt đến mức lần đầu tiên ăn bún bò tại Huế tôi đã tỏ ra nghi ngờ không biết đấy có phải là nơi chính gốc của món mà tôi đã trót say mê ... Bún bò ờ sài Gòn phô trương sự giàu có của chốn đô thành với nguyên liêu cực kỳ phong phú . Từ thịt bò đủ loại ( tái , nạm , gân ) đến giò heo đủ loại ( nạc , gân , móng ... ) lại thêm các loại chả ( cua , tôm ) và cách nêm cũng bắt đầu nặng mùi hơn ; Rau không thái nhỏ mà để nguyên cho thực khách tự do lựa chọn ...Bún bò được bán ở nhiều nơi , nhiều lúc..và đang dần trở nên phổ biến ở sài Gòn đến mức người ta bắt đầu nói :" chán cơm thém bùn bò " thay cho câu "chán cơm thèm phở" có gốc từ xứ Bắc ...

BÚN MẮM

Mắm là một đặc sản của các tỉnh miền Tây Nam Bộ . Tôi cũng không rõ cách chế biến mắm như thế nào .Mắm sống ( chưa chế biến ) nhìn rất ghê và có mùi rất khủng khiếp nhưng sau khi chế biến nó lại có một hương vị hơi nồng một chút nhưng thật khó phai với những ai đã từng thưởng thức

Mắm được chế biến nhiều kiểu khác nhau như mắm kho , chưng với trứng ...nhưng ở Sài Gòn , phổ biến nhất là bún mắm . Bún mắm cũng có nhiều trường phái : bún mắm Sóc Trăng , Bún mắm Kiên Giang , Bún mắm Châu Đốc ...Nhưng có sự phân biệt ...nơi nào nấu bún nước lèo thì có cho thêm một loại gia vị gọi là ngải bún , vị nhẹ nhàng hơn , mùi mắm chỉ thoang thoảng ( bún nước lèo Sóc Trăng là đại diện ) , còn nơi nào nấu bún mắm thì mùi nồng hơn , vị ngọt đậm hơn ... ( bún mắm Châu Đốc )

Vào những chiều mưa dầm rả rích , ghé vội vào một quán bún mắm ven đường . Mùi mắm ngọt ngào pha lẫn mùi sả nồng ấm luôn làm cho bạn quên đi cảm giác cô đơn . Và tô bún quả thật là một kiệt tác nghệ thuật với những miếng mực trắng nõn , miếng thịt cá mềm mại , pha sắc đỏ của những con tôm đất , điểm xuyến vào đó là những miếng thịt heo quay giòn rụm . Còn dĩa rau kèm theo là cả một vùng đất Nam Bộ hiện hữu với giá sống , hẹ xanh , rau đắng nho nhỏ cọng , kèo nèo và cọng bông súng nằm thảnh thơi như chờ đợi sự thưởng thức cuối cùng của người ăn ....

BÚN RIÊU

Món này có gốc ở xứ Bắc . Nguyên liệu chủ yếu là cua đồng xay nhuyễn nhưng nấu được một bán riêu cua ngon đúng điệu hoàn toàn không phải là một vấn đề dễ dàng . Chẳng biết món này xuất hiện ở Sài Gòn từ lúc nào nhưng nó cũng không ngoại lệ khi được biến đổi cho phù hợp với khẩu vị đa phong cách của dân Sài Thành . Bên cạnh cua đồng , cà chua dân Sài Gòn còn cho nấu thêm với tôm khô , cho vào tô bún ít huyết heo , đậu hũ ... đôi khi có thêm cả da heo , chả cây làm cho tô bún thêm phong phú hấp dẫn . Một số nơi còn có ốc luộc hoặc ốc xào ...Nhưng dù có thay đổi gì thì nó vẫn không thể không có mắm tôm , chút ớt hiểm làm cay sè đôi môi và chút nước me để làm dịu đi cái gắt của mắm tôm

Món bún riêu khá bình dân , có thể thấy nó ở hang cùng ngỏ hẻm , trên lề đường hoặc kẽo kẹt trên gánh bún nghèo của một người phụ nữ đảm đang gánh vác chuyện buôn bán nuôi sống gia đình . Nó mang lại chút mát mẻ trong những ngày hè nóng nực và chút ấm áp trong những ngày đông giá lạnh ...

BÁNH XÈO

Món này thì không biết gốc tích xuất phát từ đâu ...Nhưng thấy ở miền Tây người ta hay làm món này . Nhớ thời còn sinh viên , đạp xe xuống nhà nhỏ bạn ở Gò Công ( Tiền Giang ) mệt nhoài . Nhảy ùm xuống tắm sông rồi ướt loi ngoi ngồi chồm hổm bên gốc dừa , Trong chiều nhạt nắng , khói đốt đồng ngai ngái mùi rạ non , một tiếng xèo ...và một chiếc bánh vàng , giòn rụm , có thêm chút đậu xanh , cổ vịt băm nhuyễn làm nhưn , giá trăng trắng ...Cuộn vội trong chiếc lá cải xanh đưa lên miệng mà cảm thấy cuộc sống quả thật là thiên đường

Dân Sài Gòn lười không muốn đổ bánh ở nhà , nên kéo nhau ra quán ngồi ăn . Nhưng quả thật cho dù người đổ bánh làm ngon thế nào đi chăng nữa mà ăn món bánh xèo trong phòng máy lạnh thì vẫn có cảm giác vô duyên như gặp phải một người đẹp không có tri thức.

Sau này lại xuất hiện thêm một loại bánh xèo được gọi là bánh xèo Miền Trung . Kích thước nhỏ hơn và phần nhân cũng khiêm tốn hơn với vài lát thịt ba rọi , vài con tôm nhỏ ...nhưng được cái giá của nó cũng mềm nên loại bánh xèo này hay xuất hiện ở các khu công nhân , khu lao động ... Tôi cũng đã từng ngồi ăn loại bánh xèo này dưới cầu Tân Thuận , bên dòng sông lờ đờ trôi ...và không hề có cảm giác bình an như những ngày xưa cũ . Cuốn bánh xèo trong chiếc bánh tráng nhỏ và đưa vào miệng tôi chỉ cảm giác đời mình thật đen tối như tâm trạng của giáo Thức trong Đời Thừa của nhà văn Nam Cao

Tôi luôn thích ghé vào quán bánh xèo khi trời mưa , ngồi kế bên bếp lò đỏ rực , nhìn chị chủ quán đổ một vá bột màu vàng ươm của nghệ , rồi bỏ vào đó một vài lát thịt ba rọi , vài con tép bạc , chút đậu xanh , chút giá rồi đậy nắp lại . Rồi như một trò ảo thuật , vài phút sau đó khi giở nắp ra tôi đã có ngay một chiếc bánh giòn rụm , vàng ươm ... Và không bao giờ chậm trễ , tôi đưa chiếc lá chuối xanh mướt hứng lấy chiếc bánh ấy , bẻ nhanh phần giòn nhất của chiếc bánh bỏ vào miệng rồi nhắm mắt lại .... Tôi thấy mình vùn vụt quay về với một thời đã qua 

BÚN THỊT NƯỚNG

Trời chạng vạng tối , cái nóng hầm hập của những ngày hè làm tôi như phát điên lên như một con thú bị giam hãm . Mở toang cửa sổ để mong đón một cơn gió .... Và trong những cơn gió nhẹ hiếm hoi lùa qua cửa sổ , một mùi thơm len lỏi đánh thức các giác quan của tôi ...đó chính là mùi thịt nướng .....

Trong một thời gian rất lâu trong thời kỳ bao cấp , nhà hàng xóm của tôi rất thích làm bún thịt nướng ...còn tôi thì thích cái mùi thịt nướng vào những ngày cuối tháng ... Hình ảnh cả gia đình xúm xít xung quanh một đĩa thịt ba rọi , xếp nó vào vỉ nướng rồi đặt lên rên một chiếc bếp than đang hừng hực lửa luôn tạo cho tôi một cảm giác ấm áp . Và tiếng mỡ cháy xèo xèo , bùi thịt nướng bốc lên quấn quýt cùng với làn khói lùa đi khắp hẻm nhỏ mang lại cho những người sinh sống quanh đó một sự ghen tỵ .. Không hẳn là vì miếng ăn mà là vì sự hạnh phúc gia đình mà họ đang có

Thời mở cửa những hàng bán bún chả ( cách gọi bún thịt nướng theo kiểu miền Bắc ) xuất hiện ngày càng nhiều góp thêm phần phong phú cho ẩm thực Sài Gòn . Thịt thì ngày càng nhiều hơn nhưng không làm sao kiếm được cái mùi thịt nướng đầy quyến rũ ngày nào vì ở các hàng bún chả người ta luôn làm những ống khói để hút khói lên cao

Bún thịt nướng ở sài Gòn có 2 trường phái : theo phong cách Bắc ( được gọi là bún chả ) . Thịt được nướng là thịt ba rọi , ướp với gia vị rồi nướng . Khi dọn ra , thịt nướng được kèm với chả viên ( là thịt băm chiên ) ngâm trong một chén nước mắm chua ngọt cùng khá nhiều xu hào thái mỏng ngâm chua . Bún để riêng . Và rau ăn kèm thường là salad , rau quế và vài cọng ngò thơm .

Còn theo phong cách Nam ( chắc xuất phát từ Bình Dương , hay Thủ Đức ) thì thịt được nướng thường là thịt nạc thăn , ướp gia vị mà trong đó mùi chủ đạo là sả băm . Miếng thịt khi nướng xong có màu đỏ cánh gián , chút vàng của sả rất hấp dẫn . Bún là bún Thủ Đức có sợi nhỏ hơn loại bún bình thường . Người ta bỏ hết tất cả vào một tô : Rau sống xắt nhỏ , dưa leo , giá , một miếng bún và thịt nướng xếp lên trên , chan thêm miếng mỡ hành , rắc thêm ít đậu phộng giã dập

CANH BÚN

Món này chắc là một biến thể của bún riêu vì nguyên liệu nấu không khác mấy : cũng cua đồng , cũng cà chua , cũng đậu hũ , cũng mắm tôm ... Có khác chăng là rau ăn kèm . Bún riêu thường ăn chung với rau muống chẻ , rau thơm , giá sống và miếng rau salad xắt nhỏ , còn canh bún thí ăn chung với rau muống luộc , rau nhút hoặc cần nước

Ở Sài Gòn , canh bún được nấu theo hai trường phái . Trường phái Bắc thì nấu mộc không cho màu đỏ của hạt điều vào bún và chỉ có cua đồng , đậu phụ và không kèm theo bất kỳ nguyên liệu nào khác , ăn kèm với rau muống luộc , rau nhút hoặc cần nước . Trường phái Nam thì nồi canh bún phải có màu đỏ hấp dẫn và ngập tràn huyết , đậu hũ , chả miếng...có nơi còn cho cả giò heo ....

Chẳng hiểu sao canh bún rất gần gũi với giới học sinh , sinh viên ... chắc có lẽ nhìn nó bình dân , dễ ăn mọi lúc mọi nơi ... Những hàng canh bún đông nghẹt áo trắng quần xanh mỗi khi tan trường luôn làm cho tôi nhớ đến một thời đã xa ...

PHÁ LẤU BÒ

Thời sinh viên , có những hôm cả nhóm cúp tiết lang thang đầu đường xó chợ thì điểm đến cuối cùng luôn luôn là một quán bán phá lấu bò trong ngôi chợ nhỏ ở quận 5

Khó có thể nhớ hết tên các bộ phận của con bò được lấy làm nguyên liệu cho món phá lấu : nào phèo , nào lá xách , nào gan , nào phổi , nào bao tử .... Tất cả các món đó được làm sạch rất công phu . Phải rửa nhiều lần với muối , cạo sạch chất bẩn , rửa lại vói nứơc gừng hoặc rượu trắng rồi đem nấu với nứơc cốt dừa co pha chút cari . Món phá lấu có ngon hay không là do kĩ thuật nêm nếm của người nấu

Cả nhóm xúm xít xung quanh chiếc xe phá lấu của dì Liên mặc sức thưởng thức mùi thơm ngọt ngào của nước cốt dừa bốc lên từ nồi phá lấu đang sùng sục sôi . Không vội vã , không hấp tấp , dì Liên cầm kéo cắt từng miếng phá lấu cho vào một cái chén nhỏ rồi chan nứơc dùng ngập những miếng phá lấu đó . Ổ bánh mì giòn rụm được bày ra cùng với chút rau răm và chén mắm me loáng thoáng chút đỏ của ớt làm cho món phá lấu bò trở nên quá ngon trong một buổu chiều lang thang khắp sài Gòn không định hướng

Bây giờ đôi khi đi ngang các trường tiểu học hay hồ bơi , tôi vẫn thấy người ta bán món phá lấu này nhưng nhìn màu sắc đỏ tươi hay vàng thắm của chúng tôi lại thấy ơn ớn vì biết rằng màu thực phẩm không bao giờ lại có màu tươi như thế nên đành nhắm mắt làm ngơ .... rồi chạy vội đến quán phá lấu quen thụôc gọi liền 2 chén và nhấm nháp ....


BÁNH HUẾ

Lại một chiều mưa đổ một cách vội vã , tôi và em ngồi trong quán Nam Giao nhỏ bé trong một con hẻm trên đường Lê Thánh Tôn đối diện với chợ bến Thành . Quán để đèn vàng ấm áp và mắt tôi như nhoè đi trong hơi nóng của ly trà sen thơm thoang thoảng . Tiếng hát của Khánh Ly cứ chơi vơi , chơi vơi....

- Ăn gì anh ?

Em luôn đánh thức tôi bằng một câu hỏi vô cùng thực tế như thế và đương nhiên tôi biết đó cũng chỉ là một câu hỏi cho có vì sau đó luôn luôn món bánh bèo sẽ được dọn lên

Người Huế khéo tay nên chế biến được rất nhiều loại bánh vừa hấp dẫn vừa ngon . Nào là bánh bèo , bánh nậm , bánh ram ít , bánh bột lọc .....hầu hết các loại bánh này được làm tự bột gạo . Bánh bột lọc có pha chút bột năng cho trong bánh . Nhân được làm từ thịt ba rọi , tôm đất ... và được hấp cho chín . Các loại bánh nậm , bánh bột lọc được gói trong lá chuối . Bánh bèo được đổ trong chén và hấp chín . Nhưn của bánh bèo là tôm đất giã nhuyễn

Bánh Huế theo chân những người phụ nữ Huế vào Sài Gòn . Bản tính người phụ nữ Huế khắt khe nên các món bánh không bị biến đổi nhiều ngoài việc nứơc mắm được pha loãng hơn và các món bánh gói bằng lá chuối được lột sẵn chứ không để nguyên để người ăn tự lột ....

Bánh bèo được để nguyên trong chén xếp trong một chiếc mẹt nhỏ xinh xinh , trên mỗi chiếc bánh bèo là màu đỏ nhạt của thịt tôm giã nhuyễn và kế bên là chén nứơc mắm có màu vàng trong vắt , điểm xuyến vào đó là vài lát ớt xanh cay xé đầu lưỡi .

Làm sao quên được khuôn mặt xinh xắn của em chăm chú nhìn từng chiếc bánh , tiếng hít hà của em khi ăn trúng miếng ớt cay ... tất cả đã trở thành những kí ức , những kỉ niệm mà sau này khi lang thang ngoài đường phố Sài Gòn mà không có em ....anh luôn nhớ một cách quay quắt

BÁNH CANH

Đây là một dạng bún nước khá đặc biệt . Sợi bún không làm bằng bột gạo như các loại bún khác mà có pha bột năng tạo độ trong và dai cho sợi bánh . Có một số nơi ở miền Trung người ta làm bánh canh từ bột gạo

Nước dùng được nấu từ xương heo cho ngọt nước , ở Huế người ta còn nấu nước dùng từ cá Tràu....

Không biết gốc tích của món này ở xứ nào . Có thể ở Huế với món bánh canh cá tràu và cũng có thể là miền Đông Nam Bộ của bánh canh Trảng Bàng ..Ở Sài Gòn , bánh canh có nhiều trường phái : Đơn giản nhất là bánh canh thịt heo được bán khắp hang cùng ngõ hẻm như một món ăn sáng phổ biến bên cạnh món hủ tiếu và nui ... Phức tạp hơn một chút là món bánh canh cua với thịt cua xé nhỏ , tôm và đôi khi có cả huyết heo . nước dùng màu đỏ hơi đậm và đặc do có pha chút bột năng ...Loáng thoáng trên bề mặt là ít gạch cua , vài cọng đầu hành xanh thẫm làm cho tô bánh canh càng trở nên hấp dẫn và lôi cuốn ... và trong khoảng 10 năm trở lại đây , ở Sài Gòn lại tiếp nhận thêm một món bánh canh có gốc gác từ Trảng Bàng - Tây Ninh . Cũng tương tự như món bánh canh nấu với thịt heo nhưng bánh canh Trảng Bảng thể hiện sự công phu khi sợi bánh làm từ bột gạo không pha bột năng . Nước dùng ngọt ngào từ việc hầm với giò heo tươi , giò khoanh xắt mỏng được bày trên tô bánh canh ăn cùng với chén nước mắm nhĩ...làm tất cả vị giác của ta bừng bừng thức dậy .....

MÌ QUẢNG

Cái tên đã cho biết gốc gác của món này chắc hắn là ở xứ Quảng Nam và Quảng Ngãi . Nhưng tôi thấy món này bán nhiều ở Đà Nẵng hơn là ở hai xứ Quảng kia

Món này xuất hiện ở Sài Gòn trong khoảng 10 năm trở lại đây cùng với làn sóng nhập cư của người dân miền Trung . Như một cô gái quê đang bối rối trước ánh hào quang rực rỡ của chốn đô thành , mì Quảng e dè có mặt trong những hẻm sâu , phố vắng ...nơi tập trung đông đảo người miền Trung để giúp họ chút niềm nhớ về quê hương xa xôi

Điểm đặc biệt của món này chính là sợi mì . Nó không dài và mỏng như sợi mì của người Trung Quốc và cũng không dày như sợi mỳ Spaghety của Ý . Nó được làm từ bột gạo ngâm với nước tro , sau đó trộn với bột nghệ để có được một màu vàng óng ánh , quyến rũ

Nước lèo của món mì này được nấu từ xương heo , thit gà , tôm khô ...nấu cho sánh nước

Tô mì được dọn ra trước mặt chúng ta như một bức tranh đầy màu sắc ; sắc vàng óng ánh của sợi mì , chút đỏ của thịt gà kho , thịt heo xá xíu hay vài con tôm đất ...sắc trắng của miếng bánh tráng mè giòn rụm và sắc vàng nhẹ của đậu phụng rang nhỏ .... Đừng ngạc nhiên khi không thấy nước như các món mì khác . Nước dùng của mì Quảng rất ít chỉ đủ thấm vào các sợi mì và làm mềm những món rau ăn kèm nhưng nó vẫn đủ sức làm cho bạn nhớ mãi  

BỘT CHIÊN

Những năm cấp II , món này luôn là một niềm mơ ước của một đứa trẻ phàm ăn như tôi . Chiều nào tan trường tôi cũng đứng nhìn hàng bột chiên của ông Tàu trước cổng trường với một sự khao khát đầy tính trẻ thơ

Tôi thấy ông Tàu mang cả xô bột đã hấp chín . Hình như đó là bột gạo , hoặc có pha thêm khoai môn xắt nhỏ . Bột được làm thành từng bánh . Khi có khách ăn , ông Tàu cắt bột thành từng viên cỡ quân cờ rồi dổ vào một cái chảo bằng để chiên . Lửa rất to , múc một muỗng mỡ ông Tàu rưới lên đám bột và nhanh tay đảo đều . Không lâu sau đó những viên bột bắt đầu chuyển sang sắc vàng . Lúc đó ông Tàu cầm một chiếc trứng gà , đập vỡ rồi rưới lên đám bột . Trứng gà chín sẽ là một chất kết dính các viên bột đã được chiên giòn với nhau .

Đám bột chiên vàng ấy sẽ được múc ra đĩa , phía trên được phủ một lớp đu đủ bào sợi trông thật hấp dẫn và quyến rũ . Đi kèm với đĩa bột chiên ấy là một phần không thể thiếu và quyết định đất chất lượng của đĩa bột chiên là chén tương . Tôi không biết món tương ấy đựơc pha chế như thế nào nhưng cái vị chua chua , ngọt ngọt của nó thì kể từ lần ăn đầu tiên tôi vẫn mãi không quên

Tôi đứng đó nhìn ông Tàu bán bột chiên với một mơ ước khát khao là có một ông tiên nào đó xuất hiện , dẫn tôi dõng dạc bứơc đến chiếc bàn thấp đặt trên lề đường và sau đó một dĩa bột chiên bốc khói xuất hiện ....Nhưng thực tế là tôi luôn luôn lẳng lặng cuối mặt ôm cặp đi về

Bây giờ đi làm , có tiền ... tôi lại ít khi ghé quán bột chiên vì e ngại sự dầu mỡ của nó ... Thình thoảng đi ngang qua trường xưa , tôi nhìn lên vỉa hè .... quán bột chiên năm xưa đã biến mất làm tôi cứ ngậm ngùi ... " cho em 1 vé đi tuổi thơ ơi ! "   

CƠM GÀ

- Sao hôm nay mày rủ tao về nhà vậy A Hoà ?
- Hehehe .... có món ngon vật lạ phải rủ mày chứ ..Hôm nay má tao nấu cơm gà...
- Tưởng gì , má tao cũng nấu cơm gà cho tao ăn rồi , có gì lạ đâu ...
- Cùi loi heo .... Không ai ở Sài Gòn này nấu ngon bằng má tao đâu ...thắng Hoà nói chắc như đinh đóng cột

A Hoà là thằng bạn thân của tôi hồi học cấp II . Ba Má nó là người Hoa , nghe nói là gốc Quảng Đông sang sống ở Việt Nam từ lâu đời . Trong thời kỳ bao cấp , cuộc sống khó khăn , thằng Hoà biết ba má tôi là công nhân viên nên không có điều kiện cho tôi ăn uống đầy đủ trong khi nhà nó thì khá giàu nên nó hay mượn cớ học nhóm rủ tôi qua nhà nó khi má nó nấu những món ngon cho ông nội nó ăn . Đương nhiên chúng tôi cũng được hưởng ké

Hôm đó . má A Hoà nấu cơm gà theo kiểu Quảng Đông .. Gà được má nó làm sạch , rồi luộc vừa chín , sau đó đem chặt miếng vừa ăn . Nứơc luộc gà được dùng để nấu cơm nên cơm có màu vàng , và vị ngọt béo của nứơc dùng gà nhìn rất hấp dẫn . Vị giác của một đứa bé phàm ăn như tôi chỉ cảm nhận được món cơm gà mà A Hoà nấu khác với món cơm gà mà má tôi nấu trong các bữa đám giỗ là thịt gà rất mềm , da mỏng ăn không tanh và món tương ăn kèm của má A Hoà làm thì quả thật là vô địch ... chua chua , ngọt ngọt và phảng phất chút vị gừng

Tôi chỉ ăn món cơm gà Quảng Đông đó một lần và mặc nhiên công nhận đó là món cơm gà ngon nhất mà tôi từng được thưởng thức trong suốt cuộc đời mình . Đó quả thật là một sự bất công đối với các quán cơm gà của Sài Gòn khi nó tự nhiên bị so sánh với một kí ức tuổi thơ

Cơm gà ở Sài Gòn có quá nhiều phong cách nhưng có vẻ như nó chỉ xuất phát từ hai vùng : Trung Quốc và Quảng Nam . Trung Quốc thì có cơm gà Thượng Hải , cơm gà Hải Nam . Quảng Nam thì có cơm gà Tam Kỳ...

Cơm gà của Trung Quốc lại có 2 trường phái : gà luộc và gà xối mỡ .

Cơm gà Tam Kỳ thì có khác khi cơm được nấu với nứơc dùng gà rồi được dọn cùng thịt gà xé nhỏ trộn chung với rau răm , hành tây , carot , đậu cove hấp chín ....

Đột ngột không chia tay , không từ giã A Hoà mất tích năm tôi bứơc vào lớp 9 . Mãi sau này tôi mới biết ba má nó dẫn nó đi vượt biên ....   

XÔI

Má tôi kể lúc má tôi còn con gái thì bà đã bán xôi nơi góc ngã tư Lê Thánh Tôn - Pasteur đó rồi . Từ miền Bắc , 1954 bà di cư vào Nam với một đàn con dại và gánh xôi là phương cách mưu sinh để bà và đám con thơ dại tồn tại giữa Sài Gòn hoa lệ

Bà chỉ nấu 3 loại xôi là xôi đậu phụng , xôi đậu xanh và nức tiếng nổi danh là xôi bắp . Phải chọn bắp ngon rồi ngâm với nứơc tro để hộp bắp rời ra , sau đó " đồ " ( một dạng giống hấp chín ) lên cho đến khi hột bắp phồng lên như khi người ta rang bắp . Đậu xanh đãi vỏ , hấp chín , giã nhuyễn . Hành tím xắt nhỏ rồi phi vàng với dầu để cho vào xôi . Một dĩa xôi bắp nhỏ nhắn nhưng nhìn nó ta có thể cảm nhận được sự khéo tay của người phụ nữ đảm đang : những hạt bắp tròn trĩnh nằm giấu mình dưới lớp đậu xanh vàng , chút đỏ cánh gián của hành tím và thêm một chút đường đủ sức làm cho món ăn sáng dành cho dân lao động trở nên hấp dẫn lạ lùng

Đã gần 40 năm trôi qua , bao nhiêu đổi thay đã diễn ra nơi góc đường bà đã ngồi bán , gạch lát vỉa hè cũng đã mấy lượt thay nhưng bà vẫn ngồi đấy . Lưng đã còng , mắt hơi mờ , tay chân đã có vẻ chậm chạp nhưng cách bà chăm chút cho từng dĩa xôi vẫn không có gì thay đổi

Tôi rất yêu mỗi sáng chủ nhật khi tôi có thể thoải mái ngồi trên góc đường này trong hơi sương của buổi sớm mai và mơ mộng hay hồi tưởng về những gì đã xảy ra trong cuộc đời mình . Nhìn xe cộ thưa thớt qua lại và tưởng tượng ra những biến cố đã từng xảy ra nơi góc đường quen thuộc trong quá khứ và ngồi nhẩn nha từng hạt bắp trong dĩa xôi được bà chăm chút

Tôi không nói với bà tôi là con của một trong những khách hàng rất quen thụôc với bà vì tôi biết tôi không phải là trường hợp duy nhất . Sẽ có rất nhiều khách quay trở lại gánh xôi của bà cùng với quá khứ và tương lai

BÚN THANG , BÚN MỌC

.

Trong số các bà dì của tôi , người yêu tôi nhất là dì Bảy và người tôi thích nhất trong số các bà dì cũng là dì Bảy . Tôi yêu dì Bảy vì một lẽ rất đơn giản là trong số các bà dì , dì Bảy tôi là người khéo tay nhất , nấu ăn ngon nhất . Vào các ngày chủ nhật , dì Bảy hay kêu tôi về nhà Ngoại và nấu các món ăn mà trong những ngày thường má tôi chưa nấu bao giờ . Kí ức trẻ thơ của tôi lang thang miên man qua khắp các miền ẩm thực nhưng đọng lại khi nhắc đến dì Bảy luôn là món bún Thang . Món mà dì Bảy cho là đạt đến tuyệt đỉnh kungfu trong nghề ẩm thực của dì

Bún thang là món bún xuất phát ở miền Bắc . tại sao gọi là bún Thang thì mặc dù tôi hỏi dì Bảy nhiều lần nhưng dì cũng chẳng biết . Nứơc dùng của món bún này được nấu từ xương gà cho đến ngọt nước . Thịt gà xé nhỏ , chả lụa thái sợi , kèm theo là trứng chiên rồi cũng thái sợi .Nhớ thêm chút mắm tôm khi ăn . Mỗi lần dọn bún cho tôi ăn tôi luôn cảm thấy Dì cẩn thận như đang vẽ một bức tranh . một chút bún được để vào tô , sau đó là một ít thịt gà xé trăng trắng , một ít chả lụa ,một ít trứng tráng và trên cái màu vàng nhẹ nhõm ấy là chút hành , vài cọng ngò xanh xanh.... " Ngon không con ? " Dì Bảy hay nhìn tôi với cặp mắt chờ đợi như một thí sinh đang chờ đợi kết quả từ ban giám khảo và luôn cười sung sướng khi thấy tôi húp sùm sụp nước dùng từ tô bún thang ngon tuyệt

1985.... Dì Bảy tôi liều lĩnh vượt biên . Tôi nghe nói người yêu của Dì đã đi trước nên dì lo lắng cũng đi theo sau đó vài tháng và mất tích trên biển ....Má tôi khóc ngất
1988 ..có tin dì Bảy tôi thoát chết và ở trại trên đảo Ludon sau đó dì định cư ở Úc
2003 ... Dì Bảy tôi về Việt Nam .... dì lại nấu bún thang cho tôi và cả nhà ăn , lại hồi hộp nhìn tôi hỏi " còn ngon không con ? " Tôi nhìn mái tóc điểm sương của dì , tự nhiên nước mắt trào ra trong tiếng nghẹn ngào .. " Ngon quá dì ơi ! "

BÁNH CUỐN

Suốt cả năm thứ hai đại học , tôi với con đường Đinh Tiên Hoàng đã thở thành một người bạn thân thiết . Thật lạ lùng vì con đường này không phải là con đường đến trường của tôi . Nó là con đường đến trường của người ta

Cũng đã có lúc tôi ngây ngô , khờ dại theo đuổi những ảo vọng xa vời , dệt bao nhiêu mơ ước hão huyền về một tình cảm đẫm chất văn thơ . Nhưng rồi thực tế như con đường Đinh Tiên Hoàng giữa trưa hè nắng gắt làm tôi choáng váng ....Nhưng rồi tất cả cũng qua ....

Điều đọng lại sau một chuyện tình đơn phương lãng mạn đầy ngu ngốc là tôi bỗng nhiên yêu con đường Đinh Tiên Hoàng với những chiều nhạt nắng , đạp xe lang thang và điểm dừng luôn là quán bánh cuốn Tây Hồ nằm ngay góc ngã tư đường Đinh Tiên Hoàng

Món bánh cuốn chắc chắn là món của người miền Bắc vì ngoại trừ Sài Gòn , tôi ít thấy nó được bán ở một nơi nào khác ở miền Nam

Nguyên liệu chính là bột gạo pha loãng , được tráng một lớp mỏng trên một chiêc nồi đặt biệt . Sau đó được cuốn lại bằng một thanh tre mỏng . Trứơc khi cuốn người ta đặt vào trong đó một lớp nhân . Nhân được làm từ thịt heo , củ sắn , nấm mèo băm nhuyễn , thêm một chút tiêu và được xào chín . Ăn kèm với bánh cuốn là giá hấp chín , rau thơm thái nhỏ và một chút hành phi .
Món bánh cuốn thành công hay không là do bí quyết pha bột của chủ nhân để tạo ra lớp vỏ bánh vừa mỏng nhưng phải dai và thêm vào đó nước mắm phải vừa ăn ....